بر اساس داده‌های منتشرشده از عملکرد صندوق‌های طلا، در هفته مورد بررسی حدود یک‌هزار و ۹۷۰.۷ میلیارد تومان پول حقیقی از این صندوق‌ها خارج شده است؛ رقمی که نشان‌دهنده افزایش احتیاط سرمایه‌گذاران و کاهش تمایل بخشی از معامله‌گران به نگهداری واحد‌های صندوق‌های مبتنی بر طلاست.
این اتفاق در شرایطی رخ داده که ارزش معاملات هفتگی صندوق‌های طلا به ۵۷ هزار و ۳۴۲ میلیارد تومان رسیده و در مقایسه با هفته‌های گذشته، به پایین‌ترین محدوده طی ۱۲ هفته اخیر نزدیک شده است. کاهش ارزش معاملات در کنار خروج پول حقیقی و منفی شدن بازدهی تمام صندوق‌ها، تصویری از تضعیف تقاضا در این بخش از بازار سرمایه ارائه می‌دهد.
خروج ۱،۹۷۰ میلیارد تومان پول حقیقی از صندوق‌های طلا
مهم‌ترین اتفاق بازار صندوق‌های طلا در هفته گذشته، تغییر جهت جریان نقدینگی و ثبت خروج حدود ۱،۹۷۰.۷ میلیارد تومان پول حقیقی بود.
بررسی روند هفتگی ورود و خروج پول نشان می‌دهد بازار در هفته‌های گذشته دوره‌هایی از ورود نقدینگی و افزایش تقاضا را تجربه کرده بود، اما در هفته منتهی به ۱۴ آبان، شرایط تغییر کرد و مجموع جریان پول حقیقی به محدوده منفی رسید.
خروج سرمایه از صندوق‌های طلا لزوماً به معنای کاهش علاقه سرمایه‌گذاران به خود طلا نیست؛ چراکه بخشی از معامله‌گران ممکن است برای شناسایی سود، کاهش ریسک پرتفوی یا انتقال سرمایه به سایر دارایی‌ها اقدام به فروش واحد‌های صندوق کنند.
با این حال، تداوم خروج پول حقیقی می‌تواند نشانه‌ای از افزایش احتیاط سرمایه‌گذاران و کاهش قدرت تقاضا در کوتاه‌مدت باشد.
کاهش ارزش معاملات؛ بازار طلا در مسیر کم‌رمقی
ارزش معاملات صندوق‌های طلا در هفته منتهی به ۱۴ آبان به ۵۷ هزار و ۳۴۲ میلیارد تومان رسید؛ رقمی که در مقایسه با سطوح معاملاتی هفته‌های قبل، کاهش محسوسی را نشان می‌دهد و به کمترین محدوده ۱۲ هفته اخیر نزدیک شده است.
برای مقایسه، ارزش معاملات در یکی از هفته‌های پررونق این دوره به حدود ۱۳۱ هزار و ۴۷۴ میلیارد تومان نیز رسیده بود.
کاهش ارزش معاملات در کنار خروج پول حقیقی می‌تواند بیانگر عقب‌نشینی بخشی از فعالان بازار از معاملات پرحجم باشد. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاران معمولاً با احتیاط بیشتری نسبت به خرید و فروش واحد‌های صندوق‌های طلا اقدام می‌کنند و منتظر روشن‌تر شدن مسیر قیمت طلا و ارز می‌مانند.
بازدهی تمام ۳۵ صندوق طلا منفی شد
یکی دیگر از نکات قابل توجه گزارش هفتگی، منفی شدن بازدهی تمامی ۳۵ صندوق طلای مورد بررسی است.
در این میان، صندوق درنا با افت حدود ۱.۳ درصدی و صندوق آلتون با کاهش حدود ۱.۵ درصدی، کمترین میزان افت را در میان صندوق‌ها ثبت کردند و در صدر صندوق‌های با عملکرد بهتر هفتگی قرار گرفتند.
پس از این دو صندوق، تابش و دفینه با افت حدود ۱.۶ درصدی و زروان با کاهش حدود ۱.۷ درصدی در گروه صندوق‌هایی قرار گرفتند که نسبت به سایر رقبا افت کمتری داشتند.
در سمت مقابل، صندوق مثقال با افت ۳.۱ درصدی بیشترین کاهش بازدهی هفتگی را به ثبت رساند. قلک گلد نیز با افت ۳ درصدی در جایگاه بعدی قرار گرفت.
صندوق‌های جام طلا و کهربا هر کدام حدود ۲.۸ درصد و صندوق عیار حدود ۲.۷ درصد کاهش ارزش را تجربه کردند.
این اختلاف بازدهی نشان می‌دهد اگرچه تمام صندوق‌های طلا در هفته گذشته عملکرد منفی داشتند، اما شدت افت در میان آنها یکسان نبوده است.
کدام صندوق‌ها ورود پول حقیقی داشتند؟
با وجود خروج قابل‌توجه پول حقیقی از مجموع صندوق‌های طلا، برخی صندوق‌ها همچنان موفق به جذب نقدینگی شدند.
بر اساس اطلاعات نمودار جریان نقدینگی، صندوق‌های عیار، نفیس، جام طلا، زرین و زر در میان صندوق‌هایی قرار داشتند که ورود پول حقیقی را تجربه کردند.
ورود پول به برخی صندوق‌ها در شرایطی که جریان نقدینگی کل گروه منفی بوده، نشان می‌دهد رفتار سرمایه‌گذاران در این بازار یکسان نیست و بخشی از معامله‌گران همچنان به دنبال انتخاب صندوق‌هایی با شرایط معاملاتی و ترکیب دارایی متفاوت هستند.
چرا صندوق‌های طلا با کاهش بازدهی و خروج پول مواجه شدند؟
عملکرد صندوق‌های طلا به‌طور مستقیم از تغییرات قیمت دارایی‌های پایه، به‌ویژه گواهی سپرده شمش و سکه طلا، و همچنین انتظارات سرمایه‌گذاران نسبت به قیمت اونس جهانی و نرخ ارز تأثیر می‌پذیرد.
در شرایطی که معامله‌گران نسبت به ادامه رشد قیمت طلا اطمینان کافی ندارند، احتمال کاهش تقاضا برای واحد‌های صندوق‌ها افزایش پیدا می‌کند. همچنین پس از دوره‌های رشد قیمتی، برخی سرمایه‌گذاران برای شناسایی سود اقدام به فروش می‌کنند؛ موضوعی که می‌تواند هم‌زمان با افت بازدهی و خروج نقدینگی همراه شود.
از سوی دیگر، کاهش ارزش معاملات نشان می‌دهد بخشی از فعالان بازار ترجیح داده‌اند تا مشخص شدن جهت بعدی بازار، با احتیاط بیشتری معامله کنند.
البته برای تعیین سهم دقیق هر یک از عوامل در خروج پول هفته گذشته، بررسی جزئیات معاملات، حباب صندوق‌ها، تغییرات ارزش دارایی‌های پایه و وضعیت قیمت ارز و اونس جهانی ضروری است.
چشم‌انداز صندوق‌های طلا؛ انتظار برای تعیین مسیر جدید بازار
در هفته‌های آینده، چند متغیر می‌تواند بر روند معاملات صندوق‌های طلا اثرگذار باشد؛ از جمله تغییرات قیمت اونس جهانی، نوسانات نرخ دلار در بازار آزاد، وضعیت بازار گواهی سپرده شمش و سکه و همچنین میزان ورود و خروج نقدینگی حقیقی.
در صورتی که قیمت جهانی طلا و نرخ ارز در مسیر افزایشی قرار بگیرند، امکان بهبود ارزش دارایی‌های صندوق‌ها وجود خواهد داشت. در مقابل، کاهش هم‌زمان این دو متغیر می‌تواند فشار بیشتری بر قیمت واحد‌های صندوق‌های طلا وارد کند.
همچنین بازگشت جریان نقدینگی حقیقی و افزایش ارزش معاملات می‌تواند به‌عنوان نشانه‌هایی از بهبود تقاضا در این گروه مورد توجه قرار گیرد.
بازار صندوق‌های طلای بورسی در هفته منتهی به ۱۴ آبان ۱۴۰۵، هفته‌ای منفی و کم‌رمق را پشت سر گذاشت. خروج نزدیک به ۲ هزار میلیارد تومان پول حقیقی، کاهش ارزش معاملات به ۵۷ هزار و ۳۴۲ میلیارد تومان و منفی شدن بازدهی هر ۳۵ صندوق، سه نشانه مهم از تضعیف تقاضا در این بازار بودند. در این میان، درنا و آلتون کمترین افت و مثقال و قلک گلد بیشترین کاهش بازدهی را ثبت کردند. اکنون بازگشت نقدینگی و بهبود ارزش معاملات در کنار تحولات بازار ارز و اونس جهانی، از مهم‌ترین شاخص‌هایی هستند که می‌توانند مسیر بعدی صندوق‌های طلا را مشخص کنند.
