به گزارش گلدپرایس، چین در صدر این روند قرار دارد. بر اساس گزارش رسانه اقتصادی چینی «یی‌کای»، بانک مرکزی این کشور در پایان سپتامبر ۲۰۲۶ ذخایر طلای خود را به حدود ۷۷.۴۷ میلیون اونس، معادل تقریباً ۲۴۰۹ تن، رسانده است. چین در ماه سپتامبر حدود ۷۴۰ هزار اونس، معادل نزدیک به ۲۳ تن، به ذخایر خود اضافه کرده است.
اهمیت این آمار در تداوم خریدهاست. ذخایر طلای چین اکنون برای بیست‌وسومین ماه متوالی افزایش یافته است؛ روندی که نشان می‌دهد خرید طلا برای پکن صرفاً یک اقدام مقطعی نیست و بخشی از سیاست بلندمدت مدیریت ذخایر خارجی این کشور محسوب می‌شود.
رسانه‌های منطقه‌ای نیز به این روند توجه کرده‌اند. خبرگزاری قزاقستانی «کازینفورم» گزارش داده است که ذخایر طلای چین از ابتدای سال تا پایان سپتامبر حدود ۱۰۲ تن افزایش یافته است. این در حالی است که ارزش دلاری ذخایر طلای چین در ماه سپتامبر کاهش داشته است. به این ترتیب، افزایش حجم فیزیکی طلا را باید از نوسانات ارزش دلاری آن جدا کرد؛ زیرا ارزش ذخایر علاوه بر مقدار طلا، مستقیماً تحت تأثیر قیمت جهانی این فلز قرار دارد.
در آسیای مرکزی، قزاقستان یکی از نمونه‌های برجسته حرکت به سمت افزایش سهم طلا در ذخایر خارجی است. بر اساس گزارش کازینفورم، ارزش دارایی‌های طلای بانک مرکزی قزاقستان در ماه اوت به حدود ۵۵.۸ میلیارد دلار رسید. در مقابل، ارزش ذخایر ارزی غیرطلایی به حدود ۱۴.۸ میلیارد دلار کاهش یافت.
بر اساس داده‌هایی که این رسانه از شورای جهانی طلا نقل کرده، ذخایر طلای قزاقستان در پایان سه‌ماهه دوم سال حدود ۳۶۱ تن بوده و طلا نزدیک به ۷۸ درصد از ذخایر بین‌المللی بانک مرکزی این کشور را تشکیل می‌داده است. قزاقستان همچنین در سه‌ماهه دوم سال حدود ۱۵ تن طلا به ذخایر خود اضافه کرده و در میان بزرگ‌ترین خریداران طلای جهان قرار گرفته است.
این وضعیت نشان می‌دهد که برای قزاقستان طلا تنها یک دارایی سرمایه‌گذاری نیست، بلکه به یکی از مهم‌ترین پایه‌های ذخایر خارجی کشور تبدیل شده است. افزایش سهم طلا می‌تواند از نگاه سیاست‌گذاران قزاقستان به کاهش وابستگی ذخایر به ارزهای خارجی و افزایش تنوع دارایی‌های بانک مرکزی کمک کند.
ازبکستان نیز مسیر مشابهی را دنبال می‌کند. بر اساس گزارش رسانه «کون.اوز»، ارزش طلای موجود در ذخایر این کشور در ابتدای سپتامبر به حدود ۶۴.۹ میلیارد دلار رسیده است. حجم فیزیکی ذخایر نیز از حدود ۱۳.۸ میلیون اونس به ۱۴.۱ میلیون اونس افزایش یافته که معادل تقریباً ۴۳۸ تن طلاست.
در همین حال، کل ذخایر بین‌المللی ازبکستان به حدود ۷۲.۱ میلیارد دلار رسیده است. بنابراین، همانند قزاقستان، طلا بخش بسیار بزرگی از پشتوانه خارجی این کشور را تشکیل می‌دهد.
اهمیت سیاست طلایی ازبکستان زمانی بیشتر مشخص می‌شود که عملکرد بانک مرکزی این کشور در ابتدای سال بررسی شود. طبق گزارش دیگری از کون.اوز، ازبکستان در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ حدود ۲۵ تن طلا خریداری کرده و از این نظر در میان بزرگ‌ترین خریداران طلای بانک‌های مرکزی جهان قرار گرفته است.
اما در سوی دیگر این روند، روسیه قرار دارد. داده‌های منتشرشده از سوی رسانه اقتصادی «اینترفاکس» نشان می‌دهد که ارزش طلای پولی روسیه در ماه سپتامبر حدود ۳۱.۹ میلیارد دلار کاهش یافته و به حدود ۳۰۱.۶ میلیارد دلار رسیده است. سهم طلا از کل ذخایر بین‌المللی روسیه نیز از حدود ۴۳.۴ درصد به ۴۱.۲ درصد کاهش یافته است.
کاهش ذخایر روسیه فقط ناشی از تغییر قیمت طلا نیست. طبق گزارش‌های اینترفاکس، حجم فیزیکی طلای ذخیره‌شده روسیه نیز در سال ۲۰۲۶ روندی کاهشی داشته و از ابتدای سال حدود ۵۶ تن کاهش یافته است. با این حال، روسیه همچنان بیش از دو هزار تن طلا در ذخایر خود دارد و طلا یکی از مهم‌ترین اجزای ذخایر خارجی این کشور محسوب می‌شود.
در مجموع، بررسی این تحولات تصویری متفاوت اما معنادار از سیاست طلایی کشورهای شرقی ارائه می‌کند. چین، قزاقستان و ازبکستان همچنان در مسیر تقویت ذخایر طلای خود حرکت می‌کنند، در حالی که روسیه در سال جاری کاهش محدودی در حجم طلای ذخیره‌شده داشته است.
وجه مشترک این کشورها، با وجود تفاوت در سیاست‌های اقتصادی و مالی، افزایش اهمیت طلا در مدیریت ذخایر خارجی است. چین نزدیک به دو سال است که به‌صورت مستمر ذخایر طلای خود را افزایش می‌دهد؛ قزاقستان بخش بسیار بزرگی از ذخایر بانک مرکزی خود را به طلا اختصاص داده و ازبکستان نیز حجم ذخایر طلای خود را به بیش از ۴۳۰ تن رسانده است.
این روند می‌تواند نشانه‌ای از تلاش کشورهای شرقی برای متنوع‌سازی ذخایر خارجی و کاهش وابستگی به دارایی‌های ارزی باشد. البته افزایش قیمت جهانی طلا نیز در رشد ارزش دلاری ذخایر این کشورها نقش مهمی داشته است و نمی‌توان تمام افزایش ارزش ذخایر را ناشی از خرید فیزیکی طلا دانست.
با این حال، آنچه اهمیت بیشتری دارد روند حجم فیزیکی طلا است. از این منظر، ادامه خریدهای چین و ازبکستان و سهم بسیار بالای طلا در ذخایر قزاقستان نشان می‌دهد که طلا همچنان برای بخش قابل توجهی از بانک‌های مرکزی شرق، یک دارایی راهبردی و بلندمدت محسوب می‌شود.
در مقابل، کاهش محدود ذخایر طلای روسیه نشان می‌دهد که سیاست همه کشورهای شرقی یکسان نیست. اما حتی در روسیه نیز، با وجود کاهش اخیر، حجم بسیار بالای ذخایر طلا نشان می‌دهد که این فلز همچنان جایگاه مهمی در ساختار ذخایر ملی دارد.
در نهایت، اگر این روند در ماه‌های آینده ادامه پیدا کند، رفتار بانک‌های مرکزی شرق می‌تواند یکی از عوامل مهم اثرگذار بر بازار جهانی طلا باشد؛ زیرا خریدهای مستمر بانک‌های مرکزی، به‌ویژه از سوی اقتصادهای بزرگ و کشورهای دارای ذخایر ارزی قابل توجه، می‌تواند تقاضای ساختاری و بلندمدتی برای طلا ایجاد کند.
